laatst bijgewerkt 15-08-2016  


Nieuwendammerdijk217R.jpg (9551 bytes)Nieuwendam
Nieuwendammerdijk 217
Ossenmarkt.jpg (51595 bytes) Weesp
Ossenmarkt 173
November - slachtmaand
Zo af en toe brengen we een thema om eens een andere selectie van ons
uitgebreide gevelstenenbestand onder de aandacht te brengen
dan het gebruikelijke plaatsgeoriŽnteerde overzicht.

Ditmaal is dat thema de slachtmaand, zoals november in het verleden ook wel werd aangeduid.

(klik op de miniatuurtjes om de grotere beelden te bereiken)

In de Nederlanden wordt al eeuwenlang vee gehouden voor menselijke consumptie. Het is dus niet verwonderlijk dat daarvan ook op gevelstenen sporen zijn terug te vinden.
Afbeeldingen van het houden en vetmesten van vee tot aan de slacht en de verwerking tot eetbare producten.
Laten we maar eens rondkijken:
Leiden,
Pieterskerkgracht 8
Karnemelksluis01.jpg (64931 bytes)
Enkhuizen
Karnemelksluis 1
 Allereerst treffen we het vee dat in de zomer is vetgemest, meestal ossen, koeien konden zich nuttig maken door melk te leveren. GroteHoogstr14.jpg (81221 bytes)
Leeuwarden
Grote Hoogstraat 14

Kalverstr05.jpg (56244 bytes)
Utrecht
Kalverstraat 5
Ook varkens zijn gewild, zoals we in Amsterdam zien  TweedeGoudsbloemdwarsstr26.jpg (68748 bytes)
Amsterdam, Tweede Goudsbloemdwarsstraat 26
StilleRijn14.jpg (114617 bytes)
Leiden
Stille Rijn 14-15
In Leiden komen we de conversatie over een  paard en een os tegen:
WILT V VERBLYDEN, HIER IS HET PAERT LAET ONS RYDEN
DEN OS IS TYT GESLAGEN, HY IS VET, HY CANT NIET LANGEN DRAGE


correct schrijven is niet iedereen gegeven, getuige de tekst
IN DE GEMEESTE OS
Middenstr09ar.jpg (68235 bytes)
Weesp
Middenstraat 9 (achter)
Ossekop3.jpg (47414 bytes)
Leeuwarden
Ossekop 3
Als het dier is vetgemest kan de boer met hem naar de markt voor de verkoop, die met handjeklap wordt bezegeld Havenstr29.JPG (44704 bytes)
Delfshaven
Havenstraat 29
slachten_os.jpg (92807 bytes)
Amsterdam, Stadhouderskade 42 Rijksmuseum Druckeraanbouw
Vervolgens kan het beest naar de slager, die het oorspronkelijk nog zelf slacht; dat gaat er blijkbaar niet erg zachtzinnig aan toe Rietveld194.jpg (105291 bytes)
Delft
Rietveld 194
Slachthuisstr.jpg (42581 bytes)
Groningen
Slachthuisstraat naast 169
Later gebeurt dat steeds meer centraal in slachthuizen, waardoor het zich meer aan het zicht van het grote publiek onttrekt
Delft, Voldersgracht 1
(v/m slachthuis)

Haarlem
Slachthuisstraat
In de Haarlemse Slachthuisstraat komen we allerlei slachtvee tegen, ze functioneren nu in een reeks gevelstenen die spreekwoorden als tweede gemeenschappelijke eigenschap hebben.
Hier slechts een paar voorbeelden

Haarlem
Slachthuisstraat

Haarlem
Slachthuisstraat
Probeer de spreekwoorden er maar bij te raden, de antwoorden vind je in Haarlem via de hyperlink.
Haarlem
Slachthuisstraat

Haarlem
Slachthuisstraat

het onderschrift VICE VERSA verwijst
naar de incidentele ontsnapping,alle
andere stenen tonen de dieren in de
richting van het voormalige slachthuis

Haarlem
Slachthuisstraat
Markt32.jpg (66266 bytes)
Roermond
Markt 32
Steeds vaker neemt de stedelijke overheid het initiatief om de slacht en het keuren van het vlees onder toezicht te laten plaatsvinden. Een prachtig beeld daarvan zien we op de gevelsteen aan het Nesplein in Amsterdam. OudezijdsVoorburgwal274r.jpg (145923 bytes)
Amsterdam
OZVoorburgwal 274/Nesplein

Monnickendam
Zuideinde 3
Slagers hebben al vroeg de behoefte om te laten zien welk beroep ze uitoefenen, soms door zichzelf op de werkplek te laten uitbeelden, meestal echter door het tonen van het gebruikte gereedschap. Sud072.jpg (64007 bytes)
Workum
Sud 72
Engstr08.jpg (68693 bytes)
Heusden
Engstraat 8
De slager in Heusden heeft het zelfs op rijm gezet:
 
MENIG OS GOED VET GEWEID
WERD DOOR SLAGERSHAND HIER IN GELEID
EN MET HET VLEES VELE PONDEN ZWAAR
WERD GEVOED MENIG HEUSDENAAR
Engstr08bord.jpg
Lavendelstr02R.jpg (23642 bytes)
Amersfoort
Lavendelstraat 2
Er zijn veel manieren om duidelijk te maken dat er een slager in het pand is gevestigd, ze zullen voor de mensen uit die tijd zonder twijfel duidelijk zijn geweest. Pancratiusplein52b.jpg (84293 bytes)
Heerlen
Pancratiusplein 52
tn_Doornik - Place de brice.2.jpg.JPG (118393 bytes)

Doornik (B)
Rue Saint-Brice, hoek Rue Cambron
Ook in BelgiŽ zien we slagersattributen in de gevel zoals dit hakblok, de bijl, de messen en het wetstaal. Zelfs een worst als eindproduct ontbreekt niet. tn_Doornik - Place de brice.4.jpg.JPG (118393 bytes)

Doornik (B)
Rue Saint-Brice, hoek Rue Cambron
Dam20c.jpg (51992 bytes)
Amsterdam
Dam 20
Andere slagers kiezen voor het tonen van de producten, daarbij zien
we heel vaak hammen, die zijn immers goed houdbaar.

 

DirkVanHasseltssteeg17.jpg (52255 bytes)
Amsterdam
Dirk van Hasseltsteeg 17
KleinHeiligland-muur-a.jpg (72505 bytes)
Haarlem
Klein Heiligland 81-89

Wijk bij Duurstede
Volderstraat 45 (glas in lood)
Stroosteeg83-R1.jpg (32266 bytes)
Utrecht
Strosteeg 83
Worsten van gekookt vlees zijn bewaard in een worstvat,
zoals we nog kunnen waarnemen in Haarlem
Verwulft11.JPG (64796 bytes)
Haarlem
Verwulft 11

Er is voldoende te zien, zowel op straat
als ook op onze website.
We wensen iedereen daarbij veel kijkplezier,
vergeet vooral niet de camera mee te nemen!
Verwulft011detail.jpg (55412 bytes)
Deze thema-pagina's zijn bedoeld om u ook eens een andere kijk 
te geven op gevelstenen. Niet alleen een opsomming van locaties,
maar ook een ontdekkingstocht langs details, verschillen en overeen-
komsten die er bij gevelstenen en bij snijramen te ontdekken zijn.

terug naar de indexpagina